DỊCH VỤ HIỆU CHUẨN Toàn huyện đã dùng hơn 3
I. Thực hành sản xuất tốt – GMP Sau đó tiến hành phối trộn nguyên liệu và men ủ vi sinh vật; ủ nguyên liệu; kiểm tra độ an toàn của cơ chất; chuẩn bị chế phẩm vi sinh vật chức năng đậm đặc; phối trộn; sàng nghiền để cho ra sản phẩm phân bón hữu cơ vi sinh đạt chất lượng
Số phân nghi giả đang tạm bị giữ tại Công an Phú Yên. Đây là nhà máy sản xuất phân hữu cơ sinh học từ chất thải ao cá tra và than bùn vùng Bảy Núi phan bon huu co đầu tiên ở ĐBSCL, diện tích xây dựng nhà máy trên 2.500m2 với số vốn đầu tư trên 10 tỉ đồng, dự kiến hằng năm sẽ cung cấp cho thị trường trong nước và xuất khẩu sang Campuchia 600.000 tấn phân thành phẩm..
Đánh giá về tính hiệu quả của loại phân bón mới này, ông Cao Văn Xoan đại diện cho 40 hộ gia đình ở thôn Khe Su, xã Lộc Trì, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên- Huế tham gia mô hình chuyển giao công nghệ sản xuất và sử dụng phân bokashi trong sản xuất rau an toàn của địa phương cho biết: phân bokashi được chế biến tại chỗ với những nguyên vật liệu sẵn có, rẻ tiền, dễ kiếm, dễ làm nên giá thành rẻ, chất lượng tốt. Được bón phân bokashi cây rau sinh trưởng tốt, lá to, mỏng và mềm, ăn ngọt, dễ bán và bán được giá cao hơn so với rau trồng bằng phân hóa học. Mặt khác sử dụng phân bón bokashi làm cho đất tơi xốp, ít sâu bệnh, đỡ tốn công làm đất để trồng lại, tiết kiệm chi phí phân bón, thuốc BVTV, nhân công so với trồng bằng phân hóa học như trước. Hiện nay phần lớn các gia đình trong thôn, trong xã đều đã biết tự chế biến và sản xuất phân bokashi để bón cho cây trồng thay vì phân hóa học như trước đây.Thông tin chi tiết xin theo dõi trên Báo NNVN số 147 ra ngày 26/7/2011. Nông dân Cuba. Nguồn: adelante.cu Tham dự một diễn đàn quốc tế có tên Labiofam 2012 bế mạc ngày 28/9, Bộ trưởng Nông nghiệp Cuba Gustavo Rodriguez cho biết Labiofam sẽ thành lập các nhà máy mới trong ba năm tới. Labiofam là tổ chức quan trọng nhất của Cuba xúc tiến sản xuất các sản phẩm công nghệ sinh thái phục vụ nông nghiệp và y học. Bên cạnh việc cung cấp cho nông dân phân bón và thuốc trừ sâu hữu cơ, dự án nói trên cũng nhằm duy trì sản lượng nông nghiệp, nhập khẩu nguyên vật liệu phụ trợ và bảo vệ môi trường. Bộ trưởng Rodriguez cho biết các nhà khoa học Cuba đang nỗ lực tìm kiếm các phương pháp dinh dưỡng thay thế nhằm tăng độ màu mỡ cho đất đai mà không phải sử dụng liều lượng cao phân bón hóa chất. Cuba hiện có khoảng 350.000 nông dân tham gia sản xuất lương thực cho đất nước có 11,2 triệu dân này. Tuy nhiên, do điều kiện bị cấm vận ngặt nghèo của Mỹ mà phát triển nông nghiệp của Cuba gặp rất nhiều khó khăn. Mỗi năm, Cuba phải nhập khẩu tới 80% khối lượng lương thực, chi phí mất 1,8-2 tỷ USD. Bộ trưởng Rodriguez nhấn mạnh hồi sinh ngành nông nghiệp nhằm tăng sản lượng lương thực cho quốc đảo đang là một thách thức khẩn cấp, một vấn đề sống còn đối với an ninh quốc gia của Cuba./. TTXVN. Các đại biểu tham quan cánh đồng mẫu lớn trồng giống Bắc Thơm được bón phân đúng cách tại xã Xuân Kiên Xuân Trường, Nam Định. Đơn giản nhưng hiệu quả Bắt đầu từ ý tưởng tại sao tất cả các rác thải như các bẹ bắp cải già, các cọng lá mía, các đống cỏ lại phải thuê xe mang đi đổ trong khi đó những người nông dân lại ngày tự đi hoặc thuê người đi thu gom phân trâu, bò, hoặc phải bỏ một số tiền không nhỏ mua phân hữu cơ, anh Phúc đã nảy ra sáng kiến sẽ làm một chiếc máy xay có thể biến tất cả những thứ phế phẩm thải kia thành một thứ phân hữu cơ chất lượng cao... Ban đầu anh làm máy nhỏ, chạy bằng dầu nhưng nghĩ lại nếu chạy bằng dầu chi phí phân bón hữu cơ dầu cao và còn ô nhiễm môi trường nên lại quay sang chế tạo máy chạy bằng điện và anh đã thành công nhờ sự miệt mài đó. Nhìn chiếc máy xay phế phẩm của anh thật đơn giản: phần thân máy được gò đúc bằng sắt, phía trong nội thất gồm hai mâm lát cắt dùng để xay cắt những phế phẩm nhỏ vụn thành phân phía bên ngoài gắn chiếc mô tơ cố định 10 mã lực. Ngoài ra có hệ thống băng chuyền dùng để đưa phế phẩm tự động vào và xay thành phẩm. Thân máy và băng chuyền đều có thể tách rời để thuận tiện cho việc di chuyển khi gặp địa hình khó khăn. Đầu năm nay, chiếc máy xay 10 mã lực do anh chế tạo chính thức đi vào hoạt động, mỗi ngày xay ra hơn chục tấn nguyên liệu làm phân hữu cơ. Tiến sĩ- khoa học Nguyễn Nghị Điền, Giám đốc Viện nghiên cứu hạt nhân Đà lạt cho biết: Chỉ tính riêng thành phố Đà Lạt, bình quân mỗi năm đã thải ra hàng ngàn tấn phế phẩm nông nghiệp. Nếu chiếc máy do ông Phúc chế tạo được nhân rộng và đi vào hoạt động đều thì khối luợng phế phẩm kia sẽ biến thành một loại phân bón giá trị cao. Hiện tại, ông Phúc đã chế tạo được 3 chiếc máy. Tôi được biết, ông Phúc luôn sẵn sàng đi truyền đạt kỹ thuật làm chiếc máy xay này cho tất cả các vùng nông thôn với mong muốn giúp mọi nông dân tiết kiệm chứ không quan trọng về bản quyền”. Chi phí một lời một trăm Hỏi về thành quả và mong muốn của mình anh Phúc chia sẻ: Nếu tính trước kia mua một tấn phân hữu cơ mất 2 triệu thì giờ mình chỉ mất 100 ngàn tiền điện. Đặc biệt phân sau khi được ủ lên men đem bón cho cây nông nghiệp như: rau, lúa, ngô, trà, cà phê... Thấy chất lượng vượt trội so với nhiều loại phân hữu cơ khác như phân trâu, phân bò mà lại không gây bất cứ sự ô nhiễm môi trường nào”. Cũng theo anh Phúc, nếu như áp dụng đúng những công thức anh đã mày mò nghiên cứu ra thì để làm xong một chiếc máy xay phế phẩm thải thành phân hữu cơ giờ đây chỉ mất khoảng hơn một tháng. Chi phí cho việc hoàn thành một chiếc máy này cũng chỉ 35 triệu. Một chiếc máy có thể xay đủ lượng phân hữu cơ bón thường xuyên cho 100 ha rau màu. Nông dân mình còn nghèo trong khi chi phí cho nông nghiệp lại cao nên mình chỉ muốn được nhiều người biết đến cái máy này rồi học làm cho địa phương của họ. Đặc biệt chiếc máy xay phế phẩm thải thành phân của mình còn một tính năng nữa là có thể tách làm 2 phần và chạy bằng bánh xe, di động mọi nơi nên có thể xay các loại rơm, rạ... Rồi ủ thành phân hữu cơ vi sinh ngay tại ruộng”- anh Phúc tâm sự. Thành Thi .. Đánh giá về tính hiệu quả của loại phân bón mới này, ông Cao Văn Xoan đại diện cho 40 hộ gia đình ở thôn Khe Su, xã Lộc Trì, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên- Huế tham gia mô hình chuyển giao công nghệ sản xuất và sử dụng phân bokashi trong sản xuất rau an toàn của địa phương cho biết: phân bokashi được chế biến tại chỗ với những nguyên vật liệu sẵn có, rẻ tiền, dễ kiếm, dễ làm nên giá thành rẻ, chất lượng tốt. Được bón phân bokashi cây rau sinh trưởng tốt, lá to, mỏng và mềm, ăn ngọt, dễ bán và bán được giá cao hơn so với rau trồng bằng phân hóa học. Mặt khác sử dụng phân bón bokashi làm cho đất tơi xốp, ít sâu bệnh, đỡ tốn công làm đất để trồng lại, tiết kiệm chi phí phân bón, thuốc BVTV, nhân công so với trồng bằng phân hóa học như trước. Hiện nay phần lớn các gia đình trong thôn, trong xã đều đã biết tự chế biến và sản xuất phân bokashi để bón cho cây trồng thay vì phân hóa học như trước đây.Thông tin chi tiết xin theo dõi trên Báo NNVN số 147 ra ngày 26/7/2011. Nông dân Cuba. Nguồn: adelante.cu Tham dự một diễn đàn quốc tế có tên Labiofam 2012 bế mạc ngày 28/9, Bộ trưởng Nông nghiệp Cuba Gustavo Rodriguez cho biết Labiofam sẽ thành lập các nhà máy mới trong ba năm tới. Labiofam là tổ chức quan trọng nhất của Cuba xúc tiến sản xuất các sản phẩm công nghệ sinh thái phục vụ nông nghiệp và y học. Bên cạnh việc cung cấp cho nông dân phân bón và thuốc trừ sâu hữu cơ, dự án nói trên cũng nhằm duy trì sản lượng nông nghiệp, nhập khẩu nguyên vật liệu phụ trợ và bảo vệ môi trường. Bộ trưởng Rodriguez cho biết các nhà khoa học Cuba đang nỗ lực tìm kiếm các phương pháp dinh dưỡng thay thế nhằm tăng độ màu mỡ cho đất đai mà không phải sử dụng liều lượng cao phân bón hóa chất. Cuba hiện có khoảng 350.000 nông dân tham gia sản xuất lương thực cho đất nước có 11,2 triệu dân này. Tuy nhiên, do điều kiện bị cấm vận ngặt nghèo của Mỹ mà phát triển nông nghiệp của Cuba gặp rất nhiều khó khăn. Mỗi năm, Cuba phải nhập khẩu tới 80% khối lượng lương thực, chi phí mất 1,8-2 tỷ USD. Bộ trưởng Rodriguez nhấn mạnh hồi sinh ngành nông nghiệp nhằm tăng sản lượng lương thực cho quốc đảo đang là một thách thức khẩn cấp, một vấn đề sống còn đối với an ninh quốc gia của Cuba./. TTXVN. Các đại biểu tham quan cánh đồng mẫu lớn trồng giống Bắc Thơm được bón phân đúng cách tại xã Xuân Kiên Xuân Trường, Nam Định. Đơn giản nhưng hiệu quả Bắt đầu từ ý tưởng tại sao tất cả các rác thải như các bẹ bắp cải già, các cọng lá mía, các đống cỏ lại phải thuê xe mang đi đổ trong khi đó những người nông dân lại ngày tự đi hoặc thuê người đi thu gom phân trâu, bò, hoặc phải bỏ một số tiền không nhỏ mua phân hữu cơ, anh Phúc đã nảy ra sáng kiến sẽ làm một chiếc máy xay có thể biến tất cả những thứ phế phẩm thải kia thành một thứ phân hữu cơ chất lượng cao... Ban đầu anh làm máy nhỏ, chạy bằng dầu nhưng nghĩ lại nếu chạy bằng dầu chi phí phan bon huu co vi sinh vat dầu cao và còn ô nhiễm môi trường nên lại quay sang chế tạo máy chạy bằng điện và anh đã thành công nhờ sự miệt mài đó. Nhìn chiếc máy xay phế phẩm của anh thật đơn giản: phần thân máy được gò đúc bằng sắt, phía trong nội thất gồm hai mâm lát cắt dùng để xay cắt những phế phẩm nhỏ vụn thành phân phía bên ngoài gắn chiếc mô tơ cố định 10 mã lực. Ngoài ra có hệ thống băng chuyền dùng để đưa phế phẩm tự động vào và xay thành phẩm. Thân máy và băng chuyền đều có thể tách rời để thuận tiện cho việc di chuyển khi gặp địa hình khó khăn. Đầu năm nay, chiếc máy xay 10 mã lực do anh chế tạo chính thức đi vào hoạt động, mỗi ngày xay ra hơn chục tấn nguyên liệu làm phân hữu cơ. Tiến sĩ- khoa học Nguyễn Nghị Điền, Giám đốc Viện nghiên cứu hạt nhân Đà lạt cho biết: Chỉ tính riêng thành phố Đà Lạt, bình quân mỗi năm đã thải ra hàng ngàn tấn phế phẩm nông nghiệp. Nếu chiếc máy do ông Phúc chế tạo được nhân rộng và đi vào hoạt động đều thì khối luợng phế phẩm kia sẽ biến thành một loại phân bón giá trị cao. Hiện tại, ông Phúc đã chế tạo được 3 chiếc máy. Tôi được biết, ông Phúc luôn sẵn sàng đi truyền đạt kỹ thuật làm chiếc máy xay này cho tất cả các vùng nông thôn với mong muốn giúp mọi nông dân tiết kiệm chứ không quan trọng về bản quyền”. Chi phí một lời một trăm Hỏi về thành quả và mong muốn của mình anh Phúc chia sẻ: Nếu tính trước kia mua một tấn phân hữu cơ mất 2 triệu thì giờ mình chỉ mất 100 ngàn tiền điện. Đặc biệt phân sau khi được ủ lên men đem bón cho cây nông nghiệp như: rau, lúa, ngô, trà, cà phê... Thấy chất lượng vượt trội so với nhiều loại phân hữu cơ khác như phân trâu, phân bò mà lại không gây bất cứ sự ô nhiễm môi trường nào”. Cũng theo anh Phúc, nếu như áp dụng đúng những công thức anh đã mày mò nghiên cứu ra thì để làm xong một chiếc máy xay phế phẩm thải thành phân hữu cơ giờ đây chỉ mất khoảng hơn một tháng. Chi phí cho việc hoàn thành một chiếc máy này cũng chỉ 35 triệu. Một chiếc máy có thể xay đủ lượng phân hữu cơ bón thường xuyên cho 100 ha rau màu. Nông dân mình còn nghèo trong khi chi phí cho nông nghiệp lại cao nên mình chỉ muốn được nhiều người biết đến cái máy này rồi học làm cho địa phương của họ. Đặc biệt chiếc máy xay phế phẩm thải thành phân của mình còn một tính năng nữa là có thể tách làm 2 phần và chạy bằng bánh xe, di động mọi nơi nên có thể xay các loại rơm, rạ... Rồi ủ thành phân hữu cơ vi sinh ngay tại ruộng”- anh Phúc tâm sự. Thành Thi .
II. Hợp quy phân bón Thương hiệu phân bón hữu cơ OMIX đã trở nên quen thuộc với bà con nông dân
.Nhà máy sẽ sử dụng nguyên liệu là thân cây chuối cùng các phế phẩm sau quá trình chế biến cá và chiết xuất enzym. Nhà máy có công suất dự kiến là 30 tấn sản phẩm/ngày. Giám đốc Công ty Uniwash, ông Frank Liu cho biết công ty đã có một nhà máy tại Tô Châu Trung Quốc ứng dụng thành công công nghệ sản xuất phân hữu cơ từ những nguyên liệu nói trên, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái.TTX. Tài liệu đính kèm: 20140807---TNC---Phan-bon-huu-co-Long-Khanh-dk-ban-200.000-cp.pdf HOSE. Đây là nhà máy sản xuất phân hữu cơ sinh học từ chất thải ao cá tra và than bùn vùng Bảy Núi đầu tiên ở ĐBSCL, diện tích xây dựng nhà máy trên 2.500m2 với số vốn đầu tư trên 10 tỉ đồng, dự kiến hằng năm sẽ cung cấp cho thị trường trong nước và xuất khẩu sang Campuchia 600.000 tấn phân thành phẩm. Các đại biểu tham quan cánh đồng phan bon huu co mẫu lớn trồng giống Bắc Thơm được bón phân đúng cách tại xã Xuân Kiên Xuân Trường, Nam Định.
Sản xuất phân vi sinh tại gia đình vừa góp phần chủ động nguồn phân bón, vừa giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Nông dân Cuba. Nguồn: adelante.cu Tham dự một diễn đàn quốc tế có tên Labiofam 2012 bế mạc ngày 28/9, Bộ trưởng Nông nghiệp Cuba Gustavo Rodriguez cho biết Labiofam sẽ thành lập các nhà máy mới trong ba năm tới. Labiofam là tổ chức quan trọng nhất của Cuba xúc tiến sản xuất các sản phẩm công nghệ sinh thái phục vụ nông nghiệp và y học. Bên cạnh việc cung cấp cho nông dân phân bón và thuốc trừ sâu hữu cơ, dự án nói trên cũng nhằm duy trì sản lượng nông nghiệp, nhập khẩu nguyên vật liệu phụ trợ và bảo vệ môi trường. Bộ trưởng Rodriguez cho biết các nhà khoa học Cuba đang nỗ lực tìm kiếm các phương pháp dinh dưỡng thay thế nhằm tăng độ màu mỡ cho đất đai mà không phải sử dụng liều lượng cao phân bón hóa chất. Cuba hiện có khoảng 350.000 nông dân tham gia sản xuất lương thực cho đất nước có 11,2 triệu dân này. Tuy nhiên, do điều kiện bị cấm vận ngặt nghèo của Mỹ mà phát triển nông nghiệp của Cuba gặp rất nhiều khó khăn. Mỗi năm, Cuba phải nhập khẩu phân bón hữu cơ tới 80% khối lượng lương thực, chi phí mất 1,8-2 tỷ USD. Bộ trưởng Rodriguez nhấn mạnh hồi sinh ngành nông nghiệp nhằm tăng sản lượng lương thực cho quốc đảo đang là một thách thức khẩn cấp, một vấn đề sống còn đối với an ninh quốc gia của Cuba./. TTXVN. Trước đó đội quản lý thị trường số 6 thuộc Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Bình Phước phát hiện Công ty TNHH một thành viên Hoàng Gia Anh có dấu hiệu sản xuất phân bón giả, kém chất lượng, vi phạm quy định về sản xuất phân bón nên kiểm tra và lập biên bản niêm phong hàng hóa, một số dụng cụ để sản xuất phân bón như: cân điện, máy đóng bao, bao bì... Cơ quan chức năng sau đó lấy mẫu phân bón gửi Trung tâm Kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3 - Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng - kiểm nghiệm. Kết quả cho thấy các chỉ tiêu về hàm lượng chất hữu cơ, axit humic, nitơ tổng, oxit phôtphoric... Đều không đạt tiêu chuẩn theo quy định. BÙI LIÊM. Tài liệu đính kèm: 20140807---TNC---Phan-bon-huu-co-Long-Khanh-dk-ban-200.000-cp.pdf .. Chứng nhận chất lượng thép Bí quyết của Thanh Thủy chỉ là kỹ thuật cho bưởi ra nhiều lứa trên nền phân hữu cơ cao. Mỗi năm Thanh Thủy bón cho bưởi 3 đợt phân hữu cơ vào thời điểm trước lúc làm trái cho lứa tới, mỗi đợt 100 kg/gốc, đấy là chưa kể các đợt bón phân amino axít qua lá được chiết xuất từ trùn quế.So với các cây trồng khác, bưởi thuộc loại cần nhiều hữu cơ vì bộ rễ ăn nổi, chịu úng kém. Chính đặc điểm này đã đưa đến nguyên tắc trong việc chọn đất, đấy là đất trồng bưởi phải có kết cấu tốt, thoáng khí. Theo nghiên cứu của Tây Ban Nha thì bưởi thích hợp với đất có tỷ lệ sét 15-20%, Li mông bùn – 15-20%, cát mịn – 20-30%, cát thô – 30-50%. Đối chiếu với thực tế thì đấy là đất pha cát, đất phù sa. Có lẽ vì vậy mà các vùng bưởi ngon nổi tiếng trên cả nước đều gắn với phù sa của một con sông như Chợ Lách – Sông Tiền, Tân Triều – sông Đồng Nai, Phúc Trạch – sông La, Đoan Hùng – sông Hồng… Rễ bưởi ăn nổi và sẽ ngưng sinh trưởng phát triển khi tỷ lệ ô xy trong đất dưới 1,2 – 1,5%, bởi vậy cũng không được chọn đất có mực nước ngầm quá cao, nếu thấp như ĐBSCL thì phải lên liếp, mặt liếp phải cao ít nhất là 1 m so với mặt nước.Cùng là cây có múi, á nhiệt đới, cũng được phân bố rộng từ xích đạo đến vĩ tuyến 42 nhưng bưởi lại tỏ ra ưa nền nhiệt độ cao hơn cam quýt. Quan sát thấy thời gian từ khi ra hoa đến chín ở các tỉnh phía Bắc dài hơn Nam bộ. Bưởi cũng không chịu độ cao, cứ lên cao 100 m thì thời gian từ ra hoa đến chín kéo dài thêm 1 tuần. Những giống có ruột đỏ thì trồng ở Nam bộ có màu đẹp hơn.Trở lại vườn bưởi của Thanh Thủy ở Bình Dương nói trên, nhà vườn điều khiển cho bưởi thu hoạch vào 3 thời điểm chính, tháng 5, tháng 8 và Tết Nguyên đán. Với gốc bưởi 9 năm, sản lượng quả tổng cộng khoảng 250 – 300 quả/gốc, trọng lượng trung bình đạt khoảng 1,3 - 1,5 kg/trái. Với mức đầu tư lên đến gần 1 triệu tiền phân hữu cơ/gốc/năm, doanh số mỗi gốc bưởi đạt bình quân 6 triệu, tỷ lệ đầu tư chỉ vào khoảng 15% cũng không phải là quá cao. Tuy nhiên Thanh Thủy làm được điều kỳ diệu trên nhờ Thanh Thủy có đến 5 trại gà và 2 trại nuôi trùn. 2 loại phân này thường được bón thay đổi xen kẽ nhau.Tất nhiên không phải ai cũng có điều kiện như Thanh Thủy nên việc sử dụng phân hữu cơ công nghiệp là chuyện đương nhiên. Trong sản phẩm của nhiều nhà sản xuất phân hữu cơ, chúng ta có thể tham khảo quy trình bón phân hữu cơ cho bưởi của phân HUMIX như sau: 1. Trồng mới: Bón lót phân gà xử lý HUMIX 1,5kg đến 2kg/hố.2. Giai đoạn kiến thiết cơ bản: Bón giai đoạn cây từ 1 đến 3 năm tuổi, phân bón được chia làm 3 đến 5 đợt trong năm, bón xen kẽ giữa phân gà xử lý Humix và phân hữu cơ sinh học Humix 1-1,5 kg/gốc/lần.3. Giai đoạn kinh doanh:- Sau thu hoạch: 2 kg phân hữu cơ sinh học HUMIX CD cây có múi/gốc.- Giai đoạn phân hóa mầm hoa: 400gr phân lân cao cấp Plantfeed kết hợp với 2kg phân hữu cơ sinh học HUMIX CD cây có múi. Giai đoạn này nên bón trước khi ra hoa một tháng sau đó tưới nước thấm đều để giúp cây bưởi ra hoa đồng loạt.- Giai đoạn nuôi trái: Phân hữu cơ sinh học HUMIX CD cây có múi: 2,5kg/cây.Ngoài ra, Humix còn có nhiều sản phẩm phân lỏng xử lý đất phan bon huu co vi sinh và phân bón lá chất lượng cao giúp cho da bưởi bóng đẹp, bưởi có hương vị đậm đà. Tài liệu đính kèm: 20140828---TNC---Phan-bon-Long-Khanh-da-ban-200.000-cp.pdf HOSE. Các đại biểu tham quan cánh đồng mẫu lớn trồng giống Bắc Thơm được bón phân đúng cách tại xã Xuân Kiên Xuân Trường, Nam Định. Có nhiều phương pháp xử lý rơm, rạ như xử lý vật lý, cơ học, sinh học và hóa học như băm nhỏ làm thức ăn cho gia súc, dùng nấm hay chế phẩm enzym của chúng cấy vào rơm, rạ phân giải lignin hay các mối liên kết hóa học hay dùng nước áp suất cao để thu dung dịch đường có khả năng lên men tạo thành Ethanol, nguyên liệu sản xuất bột giấy và trồng các loại nấm. Và dùng rơm rạ làm vật liệu xây dựng như làm bê tông siêu nhẹ...
III. Hợp quy phân bón Toàn huyện đã dùng hơn 3
Bí quyết của Thanh Thủy chỉ là kỹ thuật cho bưởi ra nhiều lứa trên nền phân hữu cơ cao. Mỗi năm Thanh Thủy bón cho bưởi 3 đợt phân hữu cơ vào thời điểm trước lúc làm trái cho lứa tới, mỗi đợt 100 kg/gốc, đấy là chưa kể các đợt bón phân amino axít qua lá được chiết xuất từ trùn quế.So với các cây trồng khác, bưởi thuộc loại cần nhiều hữu cơ vì bộ rễ ăn nổi, chịu úng kém. Chính đặc điểm này đã đưa đến nguyên tắc trong việc chọn đất, đấy là đất trồng bưởi phải có kết cấu tốt, thoáng khí. Theo nghiên cứu của Tây Ban Nha thì bưởi thích hợp với đất có tỷ lệ sét 15-20%, Li mông bùn – 15-20%, cát mịn – 20-30%, cát thô – 30-50%. Đối chiếu với thực tế thì đấy là đất pha cát, đất phù sa. Có lẽ vì vậy mà các vùng bưởi ngon nổi tiếng trên cả nước đều gắn với phù sa của một con sông như Chợ Lách – Sông Tiền, Tân Triều – sông Đồng Nai, Phúc Trạch – sông La, Đoan Hùng – sông Hồng… Rễ bưởi ăn nổi và sẽ ngưng sinh trưởng phát triển khi tỷ lệ ô xy trong đất dưới 1,2 – 1,5%, bởi vậy cũng không được chọn đất có mực nước ngầm quá cao, nếu thấp như ĐBSCL thì phải lên liếp, mặt liếp phải cao ít nhất là 1 m so với mặt nước.Cùng là cây có múi, á nhiệt đới, cũng được phân bố rộng từ xích đạo đến vĩ tuyến 42 nhưng bưởi lại tỏ ra ưa nền nhiệt độ cao hơn cam quýt. Quan sát thấy thời gian từ khi ra hoa đến chín ở các tỉnh phía Bắc dài hơn Nam bộ. Bưởi cũng không chịu độ cao, cứ lên cao 100 m thì thời gian từ ra hoa đến chín kéo dài thêm 1 tuần. Những giống có ruột đỏ thì trồng ở Nam bộ có màu đẹp hơn.Trở lại vườn bưởi của Thanh Thủy ở Bình Dương nói trên, nhà vườn điều khiển cho bưởi thu hoạch vào 3 thời điểm chính, tháng 5, tháng 8 và Tết Nguyên đán. Với gốc bưởi 9 năm, sản lượng quả tổng cộng khoảng 250 – 300 quả/gốc, trọng lượng trung bình đạt khoảng 1,3 - 1,5 kg/trái. Với mức đầu tư lên đến gần 1 triệu tiền phân hữu cơ/gốc/năm, doanh số mỗi gốc bưởi đạt bình quân 6 triệu, tỷ lệ đầu tư chỉ vào khoảng 15% cũng không phải là quá cao. Tuy nhiên Thanh Thủy làm được điều kỳ diệu trên nhờ Thanh Thủy có đến 5 trại gà và 2 trại nuôi trùn. 2 loại phân này thường được bón thay đổi xen kẽ nhau.Tất nhiên không phải ai cũng có điều kiện như Thanh Thủy nên việc sử dụng phân hữu cơ công nghiệp là chuyện đương nhiên. Trong sản phẩm của nhiều nhà sản xuất phân hữu cơ, chúng ta có thể tham khảo quy trình bón phân hữu cơ cho bưởi của phân HUMIX như sau: 1. Trồng mới: Bón lót phân gà xử lý HUMIX 1,5kg đến 2kg/hố.2. Giai đoạn kiến thiết cơ bản: Bón giai đoạn cây từ 1 đến 3 năm tuổi, phân bón được chia làm 3 đến 5 đợt trong năm, bón xen kẽ giữa phân gà xử lý Humix và phân hữu cơ sinh học Humix 1-1,5 kg/gốc/lần.3. Giai đoạn kinh doanh:- Sau thu hoạch: 2 kg phân hữu cơ sinh học HUMIX CD cây có múi/gốc.- Giai đoạn phân hóa mầm hoa: 400gr phân lân cao cấp Plantfeed kết hợp với 2kg phân hữu cơ sinh học HUMIX CD cây có múi. Giai đoạn này nên bón trước khi ra hoa một tháng sau đó tưới nước thấm đều để giúp cây bưởi ra hoa đồng loạt.- Giai đoạn nuôi trái: Phân hữu cơ sinh học HUMIX CD cây có múi: 2,5kg/cây.Ngoài ra, Humix còn có nhiều sản phẩm phân lỏng xử lý đất và phân bón lá chất lượng cao giúp cho da bưởi bóng đẹp, bưởi có hương vị đậm đà. Bộ Công thương phối hợp Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn theo dõi diễn biến thị trường phân bón trong và ngoài nước, chỉ đạo, đôn đốc các doanh nghiệp nhập khẩu đủ phân bón phục vụ kịp thời sản xuất nông nghiệp; hướng dẫn các doanh nghiệp sản xuất phân bón trong nước thuộc Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam, Tổng công ty Hóa chất Việt Nam đẩy mạnh sản xuất, bảo đảm nguồn phân bón phục vụ sản xuất, nhất là vụ đông xuân 2010-2011. Ngọc Hân rất bất ngờ trước một vườn Lan đẹp và phong phú của Trung tâm. Các tổ chức, cá nhân sản xuất phân bón phải đáp ứng các điều kiện về cơ sở vật chất, nguồn nhân lực. Cụ thể, về cơ sở vật chất, kỹ thuật: địa điểm, diện tích, nhà xưởng, kho chứa phù hợp với công suất sản xuất phân bón; máy móc, thiết bị, quy trình công nghệ phù hợp với công suất và chủng loại phân bón sản xuất; Áp dụng và duy trì hệ thống quản lý chất lượng, có tiêu chuẩn áp dụng cho nguyên liệu đầu vào đảm bảo các điều kiện về quản lý chất lượng sản phẩm phân bón; có phòng thử nghiệm, phân tích hoặc có thỏa thuận với tổ chức thử nghiệm, phân tích được chỉ định hoặc công nhận và đã đăng ký lĩnh vực hoạt động thử nghiệm, phân tích theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa để quản lý chất lượng sản phẩm; Có hệ thống xử lý chất thải đảm bảo xử lý chất thải đạt tiêu chuẩn, quy trình kỹ thuật quốc gia về môi trường; có đủ các điều kiện về phòng chống cháy nổ, bảo vệ môi trường, an toàn và vệ sinh lao động... Tổ chức, cá nhân muốn kinh doanh phân bón phải đáp ứng các yêu cầu sau: có Giấy chứng nhận đăng ký DN hoặc Giấy chứng nhận đầu tư hoặc Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, trong đó có ngành nghề về kinh doanh phân bón; có cửa hàng hoặc địa điểm kinh doanh, nơi bày bán phải bảo đảm giữ được chất lượng phân bón theo quy định của pháp luật; Công cụ, thiết bị chứa đựng, lưu trữ phân bón phải bảo đảm được chất lượng và vệ sinh môi trường, có phương tiện vận chuyển phù hợp hay có hợp đồng vận chuyển phân phan bon huu co bón; có kho chứa hoặc có hợp đồng thuê kho chứa phân bón riêng, đáp ứng được các điều kiện về bảo quản chất lượng phân bón trong thời gian kinh doanh; Cửa hàng bán lẻ phân bón nếu không có kho chứa thì phải có công cụ, thiết bị chứa đựng, lưu giữ phân bón; có chứng từ hợp pháp chứng minh rõ nguồn gốc nơi sản xuất, nơi NK hoặc nơi cung cấp loại phân bón kinh doanh; có đủ các điều kiện về phòng chống cháy nổ, bảo vệ môi trường, an toàn và vệ sinh lao động. Nghị định cũng có những quy định cụ thể về điều kiện đối với hoạt động XNK phân bón, các yêu cầu về quản lý chất lượng, khảo nghiệm, kiểm nghiệm, đặt tên phân bón.... Cả nước có khoảng 45 triệu tấn rơm rạ, nếu được xử lý đúng cách có thể cho ra hơn 20 triệu tấn phân hữu cơ. Đơn giản nhưng hiệu quả Bắt đầu từ ý tưởng tại sao tất cả các rác thải như các bẹ bắp cải già, các cọng lá mía, các đống cỏ lại phải thuê xe mang đi đổ trong khi đó những người nông dân lại ngày tự đi hoặc thuê người đi thu gom phân trâu, bò, hoặc phải bỏ một số tiền không nhỏ mua phân hữu cơ, anh Phúc đã nảy ra sáng kiến sẽ làm một chiếc máy xay có thể biến tất cả những thứ phế phẩm thải kia thành một thứ phân hữu cơ chất lượng cao... Ban đầu anh làm máy nhỏ, chạy bằng dầu nhưng nghĩ lại nếu chạy bằng dầu chi phí dầu cao và còn ô nhiễm môi trường nên lại quay sang chế tạo máy chạy bằng điện và anh đã thành công nhờ sự miệt mài đó. Nhìn chiếc máy xay phế phẩm của anh thật đơn giản: phần thân máy được gò đúc bằng sắt, phía trong nội thất gồm hai mâm lát cắt dùng để xay cắt những phế phẩm nhỏ vụn thành phân phía bên ngoài gắn chiếc mô tơ cố định 10 mã lực. Ngoài ra có hệ thống băng chuyền dùng để đưa phế phẩm tự động vào và xay thành phẩm. Thân máy và băng chuyền đều có thể tách rời để thuận tiện cho việc di chuyển khi gặp địa hình khó khăn. Đầu năm nay, chiếc máy xay 10 mã lực do anh chế tạo chính thức đi vào hoạt động, mỗi ngày xay ra hơn chục tấn nguyên liệu làm phân hữu cơ. Tiến sĩ- khoa học Nguyễn Nghị Điền, Giám đốc Viện nghiên cứu hạt nhân Đà lạt cho biết: Chỉ tính riêng thành phố Đà Lạt, bình quân mỗi năm đã thải ra hàng ngàn tấn phế phẩm nông nghiệp. Nếu chiếc máy do ông Phúc chế tạo được nhân rộng và đi vào hoạt động đều thì khối luợng phế phẩm kia sẽ biến thành một loại phân bón giá trị cao. Hiện tại, ông Phúc đã chế tạo được 3 chiếc máy. Tôi được biết, ông Phúc luôn sẵn sàng đi truyền đạt kỹ thuật làm chiếc máy xay này cho tất cả các vùng nông thôn với mong muốn giúp mọi nông dân tiết kiệm chứ không quan trọng về bản quyền”. Chi phí một lời một trăm Hỏi về thành quả và mong muốn của mình anh Phúc chia sẻ: Nếu tính trước kia mua một tấn phân hữu cơ mất 2 triệu thì giờ mình chỉ mất 100 ngàn tiền điện. Đặc biệt phân sau khi được ủ lên men đem bón cho cây nông nghiệp như: rau, lúa, ngô, trà, cà phê... Thấy chất lượng vượt trội so với nhiều loại phân hữu cơ khác như phân trâu, phân bò mà lại không gây bất cứ sự ô nhiễm môi trường nào”. Cũng theo anh Phúc, nếu như áp dụng đúng những công thức anh đã mày mò nghiên cứu ra thì để làm xong một chiếc máy xay phế phẩm thải thành phân hữu cơ giờ đây chỉ mất khoảng hơn một tháng. Chi phí cho việc hoàn thành một chiếc máy này cũng chỉ 35 triệu. Một chiếc máy có thể xay đủ lượng phân hữu cơ bón thường xuyên cho 100 ha rau màu. Nông dân mình còn nghèo trong khi chi phí cho nông nghiệp lại cao nên mình chỉ muốn được nhiều người biết đến cái máy này rồi học làm cho địa phương của họ. Đặc biệt chiếc máy xay phế phẩm thải thành phân của mình còn một tính năng nữa là có thể tách làm 2 phần và chạy bằng bánh xe, di động mọi nơi nên có thể xay các loại rơm, rạ... Rồi ủ thành phân hữu cơ vi sinh ngay tại ruộng”- anh Phúc tâm sự. Thành Thi. Bí quyết của Thanh Thủy chỉ là kỹ thuật cho bưởi ra nhiều lứa trên nền phân hữu cơ cao. Mỗi năm Thanh Thủy bón cho bưởi 3 đợt phân hữu cơ vào thời điểm trước lúc làm trái cho lứa tới, mỗi đợt 100 kg/gốc, đấy là chưa kể các đợt bón phân amino axít qua lá được chiết xuất từ trùn quế.So với các cây trồng khác, bưởi thuộc loại cần nhiều hữu cơ vì bộ rễ ăn nổi, chịu úng kém. Chính đặc điểm này đã đưa đến nguyên tắc trong việc chọn đất, đấy là đất trồng bưởi phải có kết cấu tốt, thoáng khí. Theo nghiên cứu của Tây Ban Nha thì bưởi thích hợp với đất có tỷ lệ sét 15-20%, Li mông bùn – 15-20%, cát mịn – 20-30%, cát thô – 30-50%. Đối chiếu với thực tế thì đấy là đất pha cát, đất phù sa. Có lẽ vì vậy mà các vùng bưởi ngon nổi tiếng trên cả nước đều gắn phân bón hữu cơ vi sinh nasa smart với phù sa của một con sông như Chợ Lách – Sông Tiền, Tân Triều – sông Đồng Nai, Phúc Trạch – sông La, Đoan Hùng – sông Hồng… Rễ bưởi ăn nổi và sẽ ngưng sinh trưởng phát triển khi tỷ lệ ô xy trong đất dưới 1,2 – 1,5%, bởi vậy cũng không được chọn đất có mực nước ngầm quá cao, nếu thấp như ĐBSCL thì phải lên liếp, mặt liếp phải cao ít nhất là 1 m so với mặt nước.Cùng là cây có múi, á nhiệt đới, cũng được phân bố rộng từ xích đạo đến vĩ tuyến 42 nhưng bưởi lại tỏ ra ưa nền nhiệt độ cao hơn cam quýt. Quan sát thấy thời gian từ khi ra hoa đến chín ở các tỉnh phía Bắc dài hơn Nam bộ. Bưởi cũng không chịu độ cao, cứ lên cao 100 m thì thời gian từ ra hoa đến chín kéo dài thêm 1 tuần. Những giống có ruột đỏ thì trồng ở Nam bộ có màu đẹp hơn.Trở lại vườn bưởi của Thanh Thủy ở Bình Dương nói trên, nhà vườn điều khiển cho bưởi thu hoạch vào 3 thời điểm chính, tháng 5, tháng 8 và Tết Nguyên đán. Với gốc bưởi 9 năm, sản lượng quả tổng cộng khoảng 250 – 300 quả/gốc, trọng lượng trung bình đạt khoảng 1,3 - 1,5 kg/trái. Với mức đầu tư lên đến gần 1 triệu tiền phân hữu cơ/gốc/năm, doanh số mỗi gốc bưởi đạt bình quân 6 triệu, tỷ lệ đầu tư chỉ vào khoảng 15% cũng không phải là quá cao. Tuy nhiên Thanh Thủy làm được điều kỳ diệu trên nhờ Thanh Thủy có đến 5 trại gà và 2 trại nuôi trùn. 2 loại phân này thường được bón thay đổi xen kẽ nhau.Tất nhiên không phải ai cũng có điều kiện như Thanh Thủy nên việc sử dụng phân hữu cơ công nghiệp là chuyện đương nhiên. Trong sản phẩm của nhiều nhà sản xuất phân hữu cơ, chúng ta có thể tham khảo quy trình bón phân hữu cơ cho bưởi của phân HUMIX như sau: 1. Trồng mới: Bón lót phân gà xử lý HUMIX 1,5kg đến 2kg/hố.2. Giai đoạn kiến thiết cơ bản: Bón giai đoạn cây từ 1 đến 3 năm tuổi, phân bón được chia làm 3 đến 5 đợt trong năm, bón xen kẽ giữa phân gà xử lý Humix và phân hữu cơ sinh học Humix 1-1,5 kg/gốc/lần.3. Giai đoạn kinh doanh:- Sau thu hoạch: 2 kg phân hữu cơ sinh học HUMIX CD cây có múi/gốc.- Giai đoạn phân hóa mầm hoa: 400gr phân lân cao cấp Plantfeed kết hợp với 2kg phân hữu cơ sinh học HUMIX CD cây có múi. Giai đoạn này nên bón trước khi ra hoa một tháng sau đó tưới nước thấm đều để giúp cây bưởi ra hoa đồng loạt.- Giai đoạn nuôi trái: Phân hữu cơ sinh học HUMIX CD cây có múi: 2,5kg/cây.Ngoài ra, Humix còn có nhiều sản phẩm phân lỏng xử lý đất và phân bón lá chất lượng cao giúp cho da bưởi bóng đẹp, bưởi có hương vị đậm đà. Nông dân Cuba. Nguồn: adelante.cu Tham dự một diễn đàn quốc tế có tên Labiofam 2012 bế mạc ngày 28/9, Bộ trưởng Nông nghiệp Cuba Gustavo Rodriguez cho biết Labiofam sẽ thành lập các nhà máy mới trong ba năm tới. Labiofam là tổ chức quan trọng nhất của Cuba xúc tiến sản xuất các sản phẩm công nghệ sinh thái phục vụ nông nghiệp và y học. Bên cạnh việc cung cấp cho nông dân phân bón và thuốc trừ sâu hữu cơ, dự án nói trên cũng nhằm duy trì sản lượng nông nghiệp, nhập khẩu nguyên vật liệu phụ trợ và bảo vệ môi trường. Bộ trưởng Rodriguez cho biết các nhà khoa học Cuba đang nỗ lực tìm kiếm các phương pháp dinh dưỡng thay thế nhằm tăng độ màu mỡ cho đất đai mà không phải sử dụng liều lượng cao phân bón hóa chất. Cuba hiện có khoảng 350.000 nông dân tham gia sản xuất lương thực cho đất nước có 11,2 triệu dân này. Tuy nhiên, do điều kiện bị cấm vận ngặt nghèo của Mỹ mà phát triển nông nghiệp của Cuba gặp rất nhiều khó khăn. Mỗi năm, Cuba phải nhập khẩu tới 80% khối lượng lương thực, chi phí mất 1,8-2 tỷ USD. Bộ trưởng Rodriguez nhấn mạnh hồi sinh ngành nông nghiệp nhằm tăng sản lượng lương thực cho quốc đảo đang là một thách thức khẩn cấp, một vấn đề sống còn đối với an ninh quốc gia của Cuba./. TTXVN .
Cả nước có khoảng 45 triệu tấn rơm rạ, nếu được xử lý đúng cách có thể cho ra hơn 20 triệu tấn phân hữu cơ. Nhóm tác giả Lương Hữu Thành Viện Môi trường Nông nghiệp và Nguyễn Kiều Bằng Tâm Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG Hà Nội cũng đi theo hướng nghiên cứu này. Hai tác giả đã sử dụng chế phẩm vi sinh vật do Bộ môn Vi sinh Môi trường, Viện Môi trường Nông nghiệp cung cấp thành phần chính gồm xạ khuẩn, nấm men, vi khuẩn với hoạt tính phân giải xenlulozơ, tinh bột và phân giải phốt phát khó tan, sau đó cho ủ cùng bã thải sắn theo phương pháp ủ compost có bổ sung thêm các nguyên liệu phụ như rỉ mật, ure, kali, super lân, vôi bột. Kết quả cho thấy, sau 45 ngày ủ, bã thải có màu nâu, tơi xốp, không có mùi; độ pH trung bình; hàm lượng chất hữu cơ giảm xuống hơn 50% và không phát hiện thấy có các vi sinh vật gây bệnh. Đặc biệt, kiểm tra độ phân bón hữu cơ vi sinh nasa smart hoai, tính an toàn đối với cây trồng của sản phẩm thì thấy bã thải đã hoai và đảm bảo an toàn đối với cây trồng – Tạp chí Khoa học Đất số 36/2011 cho biết. Trên thực tế, phương pháp sản xuất phân vi sinh từ chất thải sản xuất tinh bột sắn cũng đã được một số đơn vị áp dụng khá thành công, vừa mang lại lợi ích kinh tế, vừa giúp hạn chế ô nhiễm môi trường. Sản xuất phân vi sinh tại gia đình vừa góp phần chủ động nguồn phân bón, vừa giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Các đại biểu tham quan cánh đồng mẫu lớn trồng giống Bắc Thơm được bón phân đúng cách tại xã Xuân Kiên Xuân Trường, Nam Định.. Cty được sự phối hợp với Trường Đại học Cần Thơ đưa ra thị trường 9 sản phẩm mới cho nông dân canh tác cây ăn trái và lúa như phân bón lá Núi Tô 8-3-7, Núi Tô k-humat chống nghẹt rễ, Núi Tô 999, Núi Tô siêu hạt 4-4-10, Núi Tô phân bón lá 6-6-2, Núi Tô phân bón lá 6-2-2, Núi Tô Trung &Vi Lượng... Theo dự kiến, Cty sẽ sản xuất và tiêu thụ ở ĐBSCL trên dưới 6.000 tấn/năm, tổng diện tích xây dựng nhà máy 2.500 m2, vốn đầu tư nhà máy gần 10 tỉ đồng. Nhóm tác giả Lương Hữu Thành Viện Môi trường Nông nghiệp và Nguyễn Kiều Bằng Tâm Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG Hà Nội cũng đi theo hướng nghiên cứu này. Hai tác giả đã sử dụng chế phẩm vi sinh vật do Bộ môn Vi sinh Môi trường, Viện Môi trường Nông nghiệp cung cấp thành phần chính gồm xạ khuẩn, nấm men, vi khuẩn với hoạt tính phân giải xenlulozơ, tinh bột và phân giải phốt phát khó tan, sau đó cho ủ cùng bã thải sắn theo phương pháp ủ compost có bổ sung thêm các nguyên liệu phụ như rỉ mật, ure, kali, super lân, vôi bột. Kết quả cho thấy, sau 45 ngày ủ, bã thải có màu nâu, tơi xốp, không có mùi; độ pH trung bình; hàm lượng chất hữu cơ giảm xuống hơn 50% và không phát hiện thấy có các vi sinh vật gây bệnh. Đặc biệt, kiểm tra độ hoai, tính an toàn đối với cây trồng của sản phẩm thì thấy bã thải đã hoai và đảm bảo an toàn đối với cây trồng – Tạp chí Khoa học Đất số 36/2011 cho biết. Trên thực tế, phương pháp sản xuất phân vi sinh từ chất thải sản xuất tinh bột sắn cũng đã được một số đơn vị áp dụng khá thành công, vừa mang lại lợi ích kinh tế, vừa giúp hạn chế ô nhiễm môi trường. Có nhiều phương pháp xử lý rơm, rạ như xử lý vật lý, cơ học, sinh học và hóa học như băm nhỏ làm thức ăn cho gia súc, dùng nấm hay chế phẩm enzym của chúng cấy vào rơm, rạ phân giải lignin hay các mối liên kết hóa học hay dùng nước áp suất cao để thu dung dịch đường có khả năng lên men tạo thành Ethanol, nguyên liệu sản xuất bột giấy và trồng các loại nấm. Và dùng rơm rạ làm vật liệu xây dựng như làm bê tông siêu nhẹ... Đây là nhà máy sản xuất phân hữu cơ phan bon huu co sinh học từ chất thải ao cá tra và than bùn vùng Bảy Núi đầu tiên ở ĐBSCL, diện tích xây dựng nhà máy trên 2.500m2 với số vốn đầu tư trên 10 tỉ đồng, dự kiến hằng năm sẽ cung cấp cho thị trường trong nước và xuất khẩu sang Campuchia 600.000 tấn phân thành phẩm.
.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét